کاربرد لیزر تراپی (لیزر درمانی) در درمان های طب فیزیکی و فیزیوتراپی

3

بیش از 30 سال پیش، برای اولین بار ثابت شد که مقادیر کوچکی از تابش‌های لیزر می‌تواند باعث تسکین درد و تسریع در بهبود آسیب‌دیدگی بافت‌های بدن شود. لیزر درمانی یک روش ایمن، راحت و بسیار مؤثر برای کمک به بهبودی بدن شما می‌باشد. شدت عمل این نوع خاص از نور درمانی، خیلی کم و ايمن می‌باشد. به طوری که آن را به نور ضعیف آفتاب تشبیه کرده‌اند. از آن زمان به بعد پیشرفت‌های عظیمی در زمینه دانش بازتوانی بیماران به دست آمده است و نور درمانی به یکی از برجسته‌ترین راهکارها برای بهبود آسیب‌دیدگی بافت‌ها و تسکین درد تبدیل شده است.

در کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی قصر، متخصصین ما بر کاهش و حذف درد ناشی از بیماری‌ها و مشکلات عضلانی و مفصلی از جمله آرتروز زانو، مچ دست و گردن و نیز مشکلات پوکی استخوان با بهره‌گیری از یکی از قوی‌ترین روش‌های لیزر درمانی تمرکز دارند و از این طریق به بیمارانمان کمک می‌کنند.

مشاورین و دستیاران ما در این کلینیک هموار آماده پاسخگویی به پرسش‌های شما درباره انواع روش‌های طب فیزیکی ما می‌باشند. جهت اطلاع از ساعات کار کلینیک و رزرو نوبت می‌توانید با ما از طریق شماره‌های 32367465-031 و 32330382-031 تماس حاصل فرمایید.

لیزر درمانی چیست؟


4

واژه لیزر (LASER) در زبان انگلیسی مخفف عبارت «تقویت نور به روش گسیل القایی تابش» می‌باشد. نور معمولی شامل طول موج‌های مختلفی است که در جهات متفاوتی منتشر می‌شوند. لیزر، بعضی از فرکانس‌های خاص نور را تقویت و متمرکز می‌کند و به شکل پرتوهای موازی از یک طول موج خاص در می‌آورد.

اگرچه لیزرهای مختلف را می‌توان تقریباً در هر کجا، از پوینترهای لیزری در کلاس درس گرفته تا لیزرهای جراحی در اتاق‌های عمل مشاهده کرد، اما لیزرهایی که خاصیت درمانی دارند فقط منحصر به زمینه‌های پزشکی هستند. لیزرهای طبی قادرند انرژی را به زیر سطح پوست و به بافت‌های عمقی آن برسانند و بدون آنکه آسیبی به بافت پوست وارد شود، به داخل آن نفوذ یا از آن عبور کنند. انرژی امواج نوری در داخل بدن با بافت‌ها ارتباط متقابل برقرار کرده و تغییرات فیزیولوژیکی خاصی در درون سلول‌ها ایجاد می‌کند که به این فرایند اصطلاحاً فوتوبایومدولیشن گفته می‌شود. اثرات و مزایای حاصل از این واکنش‌ها شامل تسکین درد، کاهش التهاب، افزایش جریان خون و بهبودی سریع‌تر آسیب‌دیدگی‌ها می‌باشد.

مزیت لیزر درمانی


مهم‌ترین عامل در تعیین میزان کارآیی لیزر، توان خروجی دستگاه لیزرتراپی است که بر حسب میلی‌وات (mW) بیان می‌شود. دلایل اهمیت این شاخص عبارت است از:

  1. عمق نفوذ لیزر: هر چقدر توان لیزر بیشتر باشد، عمق نفوذ آن در بدن نیز بیشتر می‌شود و می‌تواند برای درمان آسیب‌دیدگی بافت‌های عمقی بدن مورد استفاده قرار گیرد.
  2. دوره درمان: هر چقدر توان لیزر بیشتر باشد، دوره درمان با آن کوتاه‌تر خواهد بود.
  3. خاصیت درمانی لیزر: هر چقدر توان لیزر بیشتر باشد، از کارآیی بیشتری در درمان بیماری‌ها و دردهای شدیدتر برخوردار خواهد بود.

بیماری‌هایی که از لیزر درمانی می‌توان برای درمان آنها استفاده کرد


بیماری‌های مفصلی

  • آرتروز (استئوآرتروز)
  • آرتروز روماتوئید (روماتیسم)
  • درد پایین کمر
  • درد گردن و سر درد
  • آسیب‌دیدگی‌های مینیسک زانو
  • التهاب بورس‌های مفصل شانه و لگن
  • التهاب تونل کارپل و آسیب‌های ناشی از دررفتگی مکرر مچ دست
  • پارگی عضلات گرداننده شانه
  • آسیب‌های شانه‌ها
  • درد مفصل فک
  • بیماری نرمی کشکک زانو (کندرومالاسی)

آسیب‌دیدگی‌های بافت‌های نرم بدن

  • بیرون‌زدگی و فتق دیسک‌های بین‌مهره‌ای
  • بیماری خرابی و ساییدگی دیسک‌ها
  • التهاب تاندون‌ها
  • بیماری آرنج تنیس‌بازان و گلف‌بازان
  • التهاب فاشیای پلانتار (پاشنه)
  • کشیدگی عضلات از جمله کشیدگی عضله کشاله ران و پارگی عضلات همسترینگ
  • کشیدگی لیگامنت‌ها (رباط‌ها)
  • درد نقاط ماشه‌ای (تریگر پوینت) میوفاسیال
  • شکستگی‌های مزمن که به طور عادی بهبود پيدا نمی‌کند
  • زخم‌های ناشی از دیابت در پاها
  • زخم‌های سیاهرگی
  • ترمیم انتهای اندام‌های قطع‌شده

دردهای عصبی

  • درد عصب
  • فشردگی اعصاب
  • درد سیاتیک
  • فیبرومیالژیا
  • سندرم تونل کارپل
  • نورالژی عصب سه قلو

کلاس‌های مختلف لیزر درمانی


اگرچه سازمان غذا و دارو (FDA) و سازمان سلامت کانادا، چهار نوع مختلف لیزر (شامل کلاس 1 تا کلاس 4) را به طور رسمی تأیید کرده‌اند، اما فقط کارآیی لیزرهای نوع کم‌توان از کلاس IIIb و پُرتوان از کلاس IV در درمان بیماری‌ها به اثبات رسیده و سودمندی آنها برای سلامت بیماران ثابت شده است.

لیزر درمانی با لیزر کم‌توان

لیزر کم‌توان از سال‌ها پیش برای درمان انواع مختلفی از عوارض و بیماری‌ها در انسان مورد استفاده قرار گرفته است. این نوع از لیزر دارای توان خروجی در حدود 25 تا 500 میلی‌وات می‌باشد. لیزر کم‌توان اصطلاحاً با عنوان «لیزر سرد» یا «لیزر درمانی کم‌توان» (LLLT) نیز شناخته می‌شود. این لیزرها به دلیل توان خروجی بسیار پایینی که دارند فقط می‌توانند تا عمق حدود نیم سانتی‌متر در زیر پوست نفوذ کنند. زمان عمل با این لیزرهای ساده می‌تواند فقط یک تا دو ساعت باشد. لیزرهای سرد فقط برای درمان بیماری‌هایی قابل استفاده است که بافت پوست یا بلافاصله زیر پوست را درگیر کرده باشند. برای مثال از این لیزرها می‌توان برای درمان آسیب‌دیدگی رباط‌ها و عصب‌های سطحی در دست‌ها، پاها، آرنج و زانوها استفاده کرد. به عبارت دیگر لیزر درمانی کم‌توان عملاً هیچ خاصیتی در درمان بیماری‌های مفاصل، ماهیچه‌ها، اعصاب، استخوان‌ها یا دیسک‌های ستون فقرات ندارد، زیرا اغلب این ساختارها در عمق نسبتاً زیادی در زیر پوست بدن واقع شده‌اند. بنابراین لیزر درمانی کم‌توان توسط استانداردهای لیزر درمانی غالباً به عنوان یک روش با قابلیت‌های محدود شناخته می‌شود.

لیزر درمانی پُرتوان

از لیزر پُرتوان می‌توان علاوه بر تمامی بیماری‌ها و عوارضی که به لیزر کم‌توان پاسخ می‌دهند، برای درمان بیماری‌های بسیار زیاد دیگری نیز استفاده کرد. از آنجا که لیزرهای پُرتوان قادرند تا عمق بیشتری از بافت‌های بدن نفوذ کنند، بنابراین اغلب بافت‌های عضلانی، لیگامنت‌ها، تاندون‌ها، مفاصل، اعصاب و پوست را می‌توان به شکل مؤثر و کارآمدی با این نوع لیزر درمان نمود.

زمان عمل با این نوع لیزر هم نسبت به لیزر کم‌توان به طور چشمگیری کاهش پیدا می‌کند. همان طور که قبلاً اشاره شد، برای اعمال یک دوز درمانی کافی از لیزر کم‌توان (25 تا 500 میلی‌وات) به نواحی آسیب‌دیده بدن، به حدود 60 تا 120 دقیقه زمان نیاز است. در حالی که با استفاده از لیزر پُرتوان (500 تا 12000 میلی‌وات) می‌توان همین مقدار انرژی را در کسر کوچکی از این زمان تأمین نمود. در واقع لیزرهایی با توان 12 وات می‌تواند یک دوز کامل درمانی از انرژی لیزر را در عرض فقط 5 تا 15 دقیقه به بسیاری از نقاط آسیب‌دیده در هر جای بدن برساند.

به طور خلاصه، از لیزر درمانی پُرتوان می‌توان برای درمان بسیاری از عوارض و بیماری‌های مختلف در زمان بسیار کوتاه‌تر و با نتایج بسیار بهتری نسبت به لیزر کم‌توان، بهره گرفت.

سؤالات مطرح در مورد لیزرتراپی


آیا لیزر باعث درد و ناراحتی می‌شود؟ درمان با لیزر چه حسی برای بیمار دارد؟

در طول مدت عمل لیزر، بیمار هیچ گونه احساسی از لیزر نخواهد داشت و یا این احساس در حد بسیار ناچیزی خواهد بود. در بعضی مواقع ممکن است بیمار سوزش یا گرمی ملایم و غیر آزاردهنده‌ای را در محل عمل احساس کند. نواحی محل درد و التهاب نیز ممکن است قبل از آنکه درد آن تسکین پیدا کند، کمی حساس شود.

آیا لیزر درمانی هیچ نوع خطرات و عوارض جانبی به همراه دارد؟

در طول بیش از 20 سال که پزشکان در سراسر جهان از لیزر درمانی استفاده کرده‌اند، فقط چند مورد معدود از بروز عوارض جانبی در اثر لیزر گزارش شده است. در موارد نادری ممکن است بعضی از آسیب‌دیدگی‌های کهنه یا دردهای مزمن به مدت چند روز بدتر شوند، چراکه پاسخ طبیعی بدن در بهبود آسیب‌دیدگی‌ها، بعد از اعمال لیزر فعال و شدیدتر می‌شود.

هر جلسه لیزر درمانی چه مدت طول می‌‌کشد؟

طول جلسه لیزر درمانی معمولاً بین 3 تا 9 دقیقه است و به اندازه ناحیه محل درمان بستگی دارد.

بیمار هر چند وقت یک بار باید عمل لیزر انجام دهد؟

برای درمان بیماری‌های حاد ممکن است لازم باشد که هر روز از عمل لیزر استفاده شود، به ویژه در صورتی که عارضه مربوطه با درد شدید همراه باشد. اما بیماری‌ها و عوارض مزمن معمولاً به جلساتی که 2 تا 3 بار در هر هفته انجام می‌گیرد، بهتر پاسخ می‌دهند. با گذشت زمان و بهبودی بیشتر علائم بیماری، جلسات لیزر درمانی فقط یک بار در هفته و بعدتر فقط یک بار در هر 2 هفته انجام می‌گیرد.

برای درمان یک عارضه به چند جلسه لیزر درمانی نیاز است؟

این به ماهیت عارضه مورد درمان بستگی دارد. برای بعضی از بیماری‌ها ممکن است 1 تا 6 جلسه لیزر درمانی کافی باشد، اما عوارضی که حالت مزمن دارند ممکن است به 10 تا 15 جلسه (یا بیشتر) لیزر درمانی نیاز داشته باشد. حتی برای عوارضی از قبیل آرتروز شدید ممکن است لازم باشد که لیزر درمانی به صورت دوره‌ای و مداوم ادامه پیدا کند تا در کنترل درد مؤثر واقع شود.

ظهور آثار و نتایج لیزر درمانی چه مدت طول می‌کشد؟

ممکن است که شما بعد از اولین جلسه لیزر درمانی، آثار بهبودی در علائم بیماری خود (معمولاً تسکین درد) را احساس کنید. در بعضی از موارد هم شما تا چند جلسه بعد، هیچ گونه بهبودی احساس نمی‌کنید. البته این به معنی آن نیست که هیچ اتفاقی نمی‌افتد و لیزر تأثیر لازم را ندارد، بلکه نتایج جلسات لیزر درمانی به صورت تجمعی بروز می‌کند و اغلب بعد از گذشت 3 یا 4 جلسه می‌توان اولین آثار آن در بهبود علائم بیماری را احساس کرد.

آیا از لیزر درمانی می‌توان همراه با سایر درمان‌ها نیز استفاده کرد؟

بله! لیزر درمانی اغلب همراه با سایر روش‌های درمانی از جمله درمان فیزیکی، درمان‌های دستی و کایروپرکتیک، ماساژ درمانی، حرکت دادن بافت‌های نرم، الکتروتراپی و حتی بعد از عمل‌های جراحی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در واقع سایر روش‌های درمانی به صورت مکمل عمل می‌کنند و می‌توان از آنها همراه با لیزر برای افزایش کارآیی و سرعت درمان استفاده کرد.