با وجود کوچک بودن اندازه استخوانهای انگشتان دست و پا، شکستگی آنها یک آسیبدیدگی جزئی نیست. استخوان انگشت دست و پا در حالت طبیعی بهطور دقیق ردیف شدهاند. انگشتان دست به شما اجازه میدهند تا کارهای خاص بسیاری از جمله به دست گرفتن خودکار یا استفاده از اشیاء کوچک بهوسیله کف دستتان را بتوانید انجام دهید و انگشتان پا به شما کمک کرده تا کف پا در هنگام راه رفتن وزن بدنتان را تحمل کند. زمانی که استخوان انگشت دست یا پا دچار شکستگی شود میتواند باعث خارج شدن دیگر استخوانها از راستا و ردیف خود شوند. این انگشتان در صورت عدم انجام درمان، دردناک و غیرانعطافپذیر میگردند. بروز شکستگی (دیرجوش خوردن) در انگشتان پا و قسمت جلویی آن کاملاً شایع است. شکستن انگشت کوچک پا (انگشت پنجم) شایعترین نوع شکستگی انگشتان پاست.
پس از تشخیص وجود شکستگی در انگشت پا یا دست بیمار، متخصصین ما در کلینیک طب فیزیکی و توانبخشی قصر، بعد از اینکه بسته بهشدت شکستگی استخوان و قرار دادن انگشت پا و دست بیمار در محل درست خود با استفاده از تکنیک جااندازی بسته و گچ گرفتن و همچنین باز کردن گچ، جهت کاهش درد و بهبود عملکرد حرکتی انگشتان دست یا پا، تمرینات ورزشی و تکنیکهای مختلف توانبخشی را توصیه خواهند نمود. جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما یا رزرو نوبت میتوانید با شمارههای ۰۳۱۳۲۳۶۷۴۶۵ – ۰۳۱۳۲۳۳۰۳۸۲ تماس حاصل فرمایید.
دلایل
شکستگی انگشت دست
شکستگی انگشتان دست معمولاً به دلیل آسیبدیدگی در منطقه دست رخ میدهد. این نوع شکستگی ممکن است در هنگام بستن شدید در بر روی انگشت دست، استفاده از دست برای کاهش سرعت سقوط به زمین، یا در هنگام انعطاف پذیری انگشتان در هنگام گرفتن توپ رخ دهد. همچنین، عدم رعایت اصول احتیاط در هنگام استفاده از ابزارهایی مانند اره برقی و دریل نیز ممکن است منجر به شکستگی انگشتان شود.
شکستگی انگشتان پا
شکستگی انگشت پا میتواند در نتیجه وارد شدن یک آسیب مستقیم به کف پا مثل شوت کردن ناگهانی یکچیز سفت یا افتادن یکچیز سنگین بر روی انگشت پا اتفاق بیفتد. همچنین ممکن است شکستگی براثر استفاده زیاد از پا و بروز تنش مکرر به علت انجام ورزشهای پربرخورد روی دهد.
علائم
درد و تورم شایعترین علائم شکستگی دست و پا میباشد. علائم دیگر آن عبارتند از:
- بروز تورم در ناحیهی شکستگی
- حساسیت به لمس یا تندرنس شدن ناحیهی شکستگی
- ایجاد کبودی یا تغییر در رنگ ناحیهی شکستگی که به قسمتهای اطراف نیز گسترش مییابد.
- ایجاد کبودی در محل شکستگی
- عدم توانایی درحرکت دادن انگشت آسیبدیده دست و پا
- بدشکلی انگشت آسیبدیده
- احساس درد در هنگام راه رفتن و افتادن وزن بدن بر روی پا
گزگز و بی حسی نیز از دیگر علائم شکستگی انگشتان دست و پا است.
تشخیص
در صورتی که برایتان اندیشهای به وجود آمده که انگشت شما شکسته است، بایستی بلافاصله به پزشک خود اطلاع دهید و جزئیات دقیق و زمان وقوع حادثه را برای او بیان کنید. پزشک شما نه تنها باید شکستگی استخوان را تشخیص دهد، بلکه نوع شکستگی را نیز باید تعیین کند. شکستگی استخوان میتواند انواع مختلفی داشته باشد، از جمله شکستگی مستقیم با همجهت استخوان، شکستگی مارپیچی، شکستگی چندتکهای و خرد شدن کامل استخوان. پزشک ممکن است توصیه کند عکسبرداری با استفاده از اشعه ایکس از هر دو دست شما انجام شود تا انگشت آسیب دیده را با همان انگشت در دست دیگر مقایسه کند.
درمان
استراحت
در ابتدا تا زمان شروع کاهش درد، از طریق راه نرفتن و عدم ایستادن طولانیمدت و قرار ندادن وزن بدن بر روی پا به انگشت پا استراحت دهید.
برای جلوگیری از عوارض شکستگی انگشتان تا جایی که امکان دارد از حرکت دادن انگشت خود، خودداری کنید. شما میتوانید با استفاده از چیزی شبیه خودکار یا چوب آبنبات و با کمک نوارچسب موجود در جعبه کمکهای اولیه به آرامی انگشت شکسته را به انگشت مجاور ببندید البته در صورتیکه از نحوه انجام کار اطمینان دارید میتوانید این کار را انجام دهید.
بالا نگهداشتن اندام شکسته
طی چند روز اول در هر زمانی که میتوانید پا یا دست متأثر را بالاتر از سطح قلب نگهدارید؛ برای مثال میتوانید در هنگام نشستن یا خوابیدن دست یا پا را بر روی یک بالش قرار دهید. این کار به کاهش میزان تورم و درد کمک میکند.
قرار دادن یخ
کیسه یخ یا چیزی شبیه کیسهای که حاوی نخودفرنگی منجمد است را در لای پارچهای پیچیده و آن را به مدت ۱۰ دقیقه و برای ۳ تا ۴ بار در روز بر روی انگشت قرار دهید این کار میتواند به کاهش هر گونه تورمی کمک نماید.
داروها
درد مرتبط با شکستگی انگشت پا را معمولاً میتوان با مصرف داروهای بدون نیاز به نسخه از قبیل ایبوپروفن (ادویل، موترین ای بی و غیره)، ناپروکسن سدیم (الیو) یا استامینوفن (تیلینول و غیره) کاهش داد. در صورت شدیدتر بودن درد شکستگی ممکن است پزشک داروهای مسکن قویتری را تجویز نماید.
جااندازی
در صورتیکه قطعات شکسته استخوان فاصله زیادی از هم پیدا کرده باشند ممکن است پزشک اقداماتی را برای بازگرداندن استخوان به موقعیت درست و صحیح آن انجام دهد به این فرایند جااندازی گفته میشود. در بیشتر موارد میتوان این کار را بدون ایجاد برش بر روی پوست انجام داد. از یخ یا تزریق بیحسی جهت بیحس کردن انگشت پا استفاده میشود.
بیحرکت نمودن عضو شکسته
جهت جوش خوردن شکستگی باید استخوان را بیحرکت نمود و بدین شکل انتهای استخوانها به یکدیگر جوش خواهند خورد. نمونههایی از روشهای بیحرکت کردن استخوان عبارتند از
- نواربندی به انگشت مجاور: اگر هر یک از انگشتان کوچک دست و پا دچار شکستگی سادهای شدهاند ممکن است پزشک تنها این انگشت را به انگشت مجاور ببندد. این انگشت آسیبندیده و سالم شبیه اسپلینت (آتل) عمل میکند. جهت جلوگیری از خراشیدگی و آزردگی پوست همیشه در بین این انگشتان نوار پانسمان یا قرار دهید.
- پوشیدن کفش با کفی سفت و محکم: ممکن است پزشک کفش مخصوص پس از جراحی را برایتان تجویز کند. این کفش دارای کفی سفت و محکم و قسمت رویی نرمی است که بهوسیله نوارهایی از جنس پارچه بسته میشود. این کفش میتواند مانع از خم شدن انگشت پا شده و جهت رفع تورم فضای بیشتری را فراهم میکند.
- گچگیری: اگر قطعات شکسته استخوان انگشت پا و دست به درستی در کنار یکدیگر قرار نگیرند ممکن است نیاز به گچ گرفتن شکستگی پا داشته باشید.
توانبخشی و فیزیوتراپی
به محض اینکه پزشک تشخیص بدهد که شما میتوانید انگشت خود را حرکت دهید، میتوانید دوباره از دست خود استفاده کنید. انجام روزانه تمرینات توانبخشی میتواند به کاهش گرفتگی و تورم در انگشت شما کمک کند. ممکن است برای انجام این تمرینات لازم باشد که به یک فیزیوتراپ مراجعه کنید. فیزیوتراپی برای مدیریت درد شامل روشهای زیر میباشد:
- تحریک الکتریکی عصب (TENS)
- اولتراسوند درمانی با فرکانس پایین
- لیزر درمانی سرد
- شاک ویو تراپی
- مگنت تراپی
- ماساژ درمانی
- اوزون تراپی
درمان دستی
درمان دستی شامل ماساژ بافت نرم، کشش غیرفعال، فعال و تمرینات کششی فعال کمکی انگشت و متحرکسازی مفصل میباشد و هدف از آن کم کردن میزان درد و کاهش هر گونه تورم و آزردگی بافت نرم و تاندون و بازیابی دامنه حرکتی و عملکرد و مکانیک طبیعی مفصل است.
تحریک الکتریکی
تحریک الکتریکی عصب استخوانهای انگشتان دست و پا بهعنوان روشی مؤثر و غیرتهاجمی برای بهبود روند جوش خوردن استخوان و درمان شکستگی میباشد.
اولتراسوند تراپی با فرکانس پایین
اولتراسوند تراپی پالسی با امواج کوتاه تکنیکی در فیزیوتراپی است که علاوه بر کمک به بهبود فرایند جوش به موجب افزایش میزان جوش خوردن شکستگی انگشت پا میشود.
شاکویو تراپی
از روش شاک ویو تراپی جهت بهبود روند ترمیم و جوش خوردن استخوان دست و پا استفاده میشود. این روش یک روش جایگزین و مؤثر برای عمل جراحی جوش نخوردن استخوان است. از روش شاکویوتراپی (ESWT) جهت ترمیم زخم استفاده میشود و در مدتی کوتاه نتایج مثبت و مؤثری برجای میگذارد.
تمرینات مخصوص شکستگی استخوان
در اینجا تعدادی از تمرینات توانبخشیای که برای وضعیت شما مناسب هستند، ذکر شده است. شما باید هر یک از این تمرینها را به آرامی آغاز کنید و در صورت احساس درد، شدت تمرین را کاهش دهید. فیزیوتراپیست شما به شما خواهد گفت که از کدام زمان میتوانید این تمرینات را شروع کنید و کدام یک از آنها برای شما مناسبتر است.
تمرینات توانبخشی مخصوص شکستگی انگشت دست
- اکستنشن یا صاف کردن انگشت
- صاف کردن مفصل متاکارپ (استخوان مچ دست)
- خم کردن مفصل بین بند انگشتی ابتدایی
- صاف کردن مفصل بین انگشتی میانی (همراه با صاف کردن مچ دست)
- خم کردن مفصل بین انگشتی میانی بهطور مجزا
- فشردن توپ بهصورت غیرواقعی
- لغزش تاندون
- فشردن حوله
- چنگ زدن حوله
تمرینات توانبخشی مخصوص شکستگی انگشت پا
- تمرین غیرفعال انگشت پا
- پیچش انگشت پا
- مچاله کردن حوله
- برداشتن تیله
- کشش با حوله
دوره بهبودی
ترمیم و جوش خوردن شکستگی انگشت پا و دست معمولاً ۴ تا ۸ هفته زمان میبرد؛ اما ممکن است بیشتر طول بکشد. پزشک ممکن است برای اطمینان یافتن از همترازی استخوانها و صحیح بودن روند جوش خوردن عکسبرداری با اشعه ایکس را انجام دهد. حتی باوجود درست پیش رفتن روند جوش خوردن استخوان شکسته، پا و دست به مدت چندین ماه دچار تورم میگردد. پزشک به شما خواهد گفت که از چه زمانی میتوانید فعالیتهای خود را از سر گیرید و به ورزش ادامه دهید. در صورت تجربه هرگونه دردی بایستی دست از انجام فعالیت بردارید و موضوع را به پزشکتان اطلاع دهید. شروع زودهنگام فعالیت میتواند خطر عود آسیبدیدگی را در شما افزایش دهد.